3 - دكتر راميار در كتاب خود مىنويسد : اعراب به حركات ( فتحه ، كسره ، ضمه ) را خليل ، تأسيس و اختراع نمود « 1 » پس آنچه را كه خليل « 2 » اختراع كرد مرحلهء سوم تحسين خط است و آن سبب شد كه قرائت قرآن كريم راحت و سهل گردد و از اشتباهات دور شود زيرا او بود كه حركات سه گانه و همزه و تشديد و غير آنها را از چيزهائى كه در تسهيل قرائت سهمى داشته است اختراع نمود : « جزاه اللّه عن كتاب اللّه كلّ خير و رحمة » . پس از خليل پس از مرحلهء سوم تحولات خط ، مرحله چهارم پيش آمد كه توسط علاقمندان به قرآن انجام گرفت كه حقا در تحسين و سهولت قرائت تأثير بسزائى داشت و علامت‌هايى براى جزم و الف وصل و غيره اختراع كردند به همين حال روش خط قرآنى استمرار پيدا كرد و در طى آن ، خوشنويسان ماهر ، به كتاب خدا رونق خاصى دادند و از جمله آنان ، خطاط معروف ، خالد بن الهياج مىباشد كه مىگويند : خط محراب مسجد پيغمبر ( صلّى اللّه عليه و آله ) از آثار او است و ما در سابق اشاره كرديم كه قرآن شريف در طول دو قرن با خط كوفى نوشته مىشد تا اينكه ابن مقله ( متوفاى 328 هجرى ) كه از خطاطهاى بنام و در خطوط عالى ، نمونه بود طلوع كرد و قرآن شريف را با خط نسخ خوب ، كتابت نمود و آن را با نقطه و اعراب و ساير رموز تزيين كرد و پس از ايشان خط ، بدين منوال مراحل خود را طى مىكرد تا اينكه خداوند متعال مردم را به صنعت چاپ هدايت فرمود كه پس از آن ، اين كتاب آسمانى با سهولت و اعراب به طبع مىرسد و مورد استفادهء مسلمانان قرار مىگيرد .

--> ( 1 ) تاريخ قرآن ، ص 154 ، نقل از كتاب النقط تأليف ابى عمرو دانى . ( 2 ) خليل ، در ادب افضل مردم بوده و قول او را حجت مىدانستند و مخترع علم عروض هم هست و فضل او محتاج به ذكر نيست و داراى مذهب شيعه بوده است رجوع شود به كتاب خلاصة الاقوال ، علامه حلى ، ص 67 .